Kunst kijken is ook een kunst

Over blikken, prijzen en ongemakkelijke stiltes

Luister je liever? Druk op play hieronder en laat je meenemen in mijn verhaal:

De een stuift voorbij alsof hij of zij de trein moet halen en gunt je geen blik waardig. De ander komt heel doelgericht op een bepaald beeld af. Nog weer een ander loopt langs en probeert geen direct oogcontact te maken, maar kijkt toch. Sommige durven niet te lang voor een beeld stil te staan, alsof je als je langer dan xx seconden er staat, een koopverplichting hebt.

Ook zijn er die doen alsof ze je al jaren kennen, soms omdat ze als hobby ook een keer een beeldje hebben gemaakt, of soms omdat het kennelijk wel interessant lijkt te zijn een kunstenaar te ‘kennen’.

Prijs

Je hebt ook mensen die direct naar het prijskaartje kijken. De een knikt, de ander tut tut wat en loopt dan weg, en nog weer anderen lijken spontaan een lichte hartverzakking te krijgen (terwijl mijn beelden niet eens ‘high end’ geprijsd zijn). Heel af en toe komt er een opmerking in de trend van ‘verkoop je ook nog wat’ of ‘ik geloof dat ik ook maar kunstenaar wordt’.

Wat zegt dat over de mens? Dat we gewend zijn aan massaproductie waar kunst een prijsje van zeg max 5 euro heeft? Of dat we vergeten zijn wat handwerk en tijd waard zijn? Ik weet het niet, maar het intrigeert me enorm.

Maar, of het nu om de prijs, tijd of aandacht gaat, het varieert hoe publiek bij een expositie of een kunstbeurs zich gedraagt. Waarbij de bezoekers van een expositie logischerwijs meer geïnteresseerd zijn dan die van een kunstbeurs. Daar is zoveel te zien dat ze als een kind in een snoepwinkel niet weten waar ze moeten kijken, laat staan eventueel kiezen.

Het is niet alleen de bezoeker die de kunst bekijkt, maar soms voel ik me als een stand-in in mijn expositie waarbij de beelden de hoofdrolspelers zijn, en ik de figurant die toekijkt hoe het publiek reageert.

Oprechte interesse

Gelukkig zijn er meer mensen die oprecht geïnteresseerd zijn in mijn kunst en het gesprek aangaan met mij over mijn werk en over mij. Dat zijn degenen waar ik het voor doe. Vaak verkoop ik niet direct bij een expositie of kunstbeurs, soms wel, maar meestal moeten mensen het beeld dat ze gezien hebben, en hen raakt, even laten landen.

De mensen die echt stilstaan bij mijn werk, zijn vaak degenen die zelf ook een creatieve kant hebben, of die op zoek zijn naar iets dat hen raakt. Of ineens geraakt worden door een beeld dat voor hen staat. Dat leert me dat kunst niet per se om schoonheid gaat, maar om emotie en herkenning.

Herken jij je in een van de omschreven bezoekers? Eerlijk zijn he!

En als je zelf een grappige of opvallende ervaring hebt op een beurs of expositie, ik lees ze graag in de reacties.

Vragen en antwoorden over kunst kijken en exposities

Waarom kijken mensen soms niet naar kunst op beurzen?

Er is zoveel te zien dat het overweldigend kan zijn, alsof je in een snoepwinkel staat als kind en niet weet wat te kiezen. Sommige mensen weten niet hoe ze naar kunst moeten kijken, of voelen zich ongemakkelijk omdat ze denken dat ze ‘iets’ moeten voelen. Terwijl het juist oké is om gewoon te kijken, zonder verplichtingen.

Waarom verkoop je niet altijd direct op een expositie?

Omdat kunst vaak tijd nodig heeft om te landen. Sommige mensen moet een beeld eerst ‘meenemen’ in hun gedachten voordat ze weten of het echt bij hen past. En dat is helemaal oké, ik maak liever een werk dat iemand echt raakt, dan tien werken die alleen maar een hoekje in een kamer vullen.

Hoe herken je of iemand oprecht geïnteresseerd is?

Vaak aan de blik. Als iemand echt stilstaat, een beeld van alle kanten bekijkt, vragen stelt over de betekenis of juist niets zegt, dan weet ik: dit is iemand die het beeld voelt. Die mensen maken mijn werk als kunstenaar meer dan de moeite waard, daar doe ik het voor.